Bronnen en Krachtplaatsen in NL & Be

Willibrordusputje bij het Witte kerkje te Heiloo  Willibrordusputje bij het Witte kerkje te Heiloo

4  Geschreven in Juli 2020   

Het Willibrordusputje vindt je bij het Witte kerkje aan de Heerenweg 34 in Heiloo.
(Zie OpenStreetMap.org)

Het Witte kerkje is de oudste kerk van de regio Kennemerland en is door Willibrord tussen 719 en 722 gesticht. In 726 schonk Willibrord al zijn bezittingen aan de abdij van Echternach waarna het Witte kerkje eeuwenlang in het bezit van de abdij was.
In de jaren 1965-1966 is er uitgebreid archeologisch onderzoek gedaan in en rond het Witte kerkje en vond men sporen van een ouder houten kerkje uit de achtste eeuw. Bij een archeologisch onderzoek in 1967 kwam men tot de ontdekking dat het putje vanuit hetzelfde grondniveau was gegraven als het oudste grafveld dat bij het houten kerkje hoorde.
Men vond in de putwand ook aardewerk dat uit die tijd dateert.
Er zijn geen sporen van bewoning in de omgeving van het oude kerkje gevonden, deze kerk werd dus gesticht op een heidense heilige plek verwijderd van de woonplaats.
Het Witte kerkje stond niet op een aangelegde terp maar op een natuurlijke verhoging op een duin. Het kerkje is op een oude heidense cultusplaats gebouwd met mogelijk een heilige eik en een bron. De naam Heiloo wordt wel geduid als Heilig Bos, doch uit archeologisch pollen onderzoek blijkt dat er rond het Witte kerkje in die tijd geen bos was, Heiloo betekend dus eerder Heilige Hoogte. De oudste vermelding stamt uit de elfde eeuw als Heilegenlo. Deze naam verwijst naar een heidense heilige plaats, de uitgang -lo is een aanwijzing voor een hoge ouderdom van de plaatsnaam, zesde tot negende eeuw.

Er zijn helaas geen sporen van een oude heidense tempel of palencirkel gevonden op de plaats van het Witte kerkje, zoals ik soms wel eens ergens lees. Er zijn wel minstens een kilometer verderop oude paalcirkels gevonden uit ongeveer 800 vóór nul. Alle sporen van oude palen die in het Witte kerkje gevonden zijn blijken niet ouder te zijn dan de eerste oude kerk. Onder dit kleine houten kerkje dat aan één zijde rond is als een hoefijzer, zijn mensen op een christelijke wijze begraven. Enkele palen van deze hoefijzer vormige constructie verstoren deze christelijke graven. Deze zogenaamde hoefijzervormige "heidense zonnetempel" dateerd dus van ná de eerste christenen en is niet ouder dan 800 ná nul, de periode nadat Willibrordus hier zijn eerste kerkje gebouwd zou hebben.
Er zijn nog enkele oudere paalsporen gevonden doch hieruit is geen enkele structuur af te leiden, mogelijk zijn dit sporen van het eerste kerkje van Willibrordus. Toen dit houten kerkje vervangen werdt door het hoefijzervormige houten kerkje dat hierboven beschreven werdt, werden enkele Christelijke graven door de palen verstoord.
Wat sommigen dus een oude heidense zonnetempel noemen, noemen archeologen de houten Karolingische kerk uit de achtste eeuw van de huidige jaartelling, ruim 1600 jaar ná Woodhenge te Heiloo. Er is ongetwijfeld een connectie tussen de oude heilige plaats waar het Witte kerkje staat en de paalkransen, doch hier zijn (nog) geen archeologische vondsten aan te koppelen.   (Bronnen: Cordfunke Blz.92-99Kooistra Blz.193-194de Nijs Blz.35-40Schuyf Blz.161Heiloo-online.nlHVHeiloo.nlMeertens Inst.  &  Wikipedia)

Krachtplaats
Wigholt Vleer schrijft (Vleer Blz.363) dat de toren van het Witte kerkje op een positief uitstralend krachtcentrum staat. Dit wordt bevestigd door Chris Zoet, Ton van der Leeden en Bastiaan Stok in hun boekje over mystieke plekken in Noord-Holland-Midden  (Op Blz.8-9).
Het Witte kerkje staat op een natuurlijke verhoging van het duin en was vroeger een heidense cultusplaats. De oude bron bij deze cultusplaats is in de loop der tijd een waterput geworden.
Helaas is de huidige put dicht en kan je er geen water putten. Ik ben met de wichelroede rond het Witte kerkje gelopen en deze wees regelmatig richting de toren van het Witte kerkje. Bij het putje reageerde de wichelroede niet, het was de toren die het centrum van de krachtplek bleek te zijn.
Beidden liggen slechts enkele meters van elkaar vandaan en zijn wat mij betreft dus deel van dezelfde krachtplek. Rondom het Witte kerkje staan bovendien schitterende, majestueuze bomen!
Een bijzondere krachtplaats midden in het winkelcentrum van Heiloo.
Ik ben benieuwd naar ervaringen van anderen bij deze bijzondere plaats.
Deel je ervaring hier of op MeWe.

Martin Roek